Milan Kundera – Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği

Milan Kundera Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği
Milan Kundera ~ Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği Ön Kapak

Hangisi olumlu, ağırlık mı hafiflik mi? Bu sorudan harika bir kitap ortaya çıkıyor. Kendinizi sorgulamanıza yardımcı olabilecek bir kitap. Bir kadın ile bir erkeğin arasındaki ilişkilere hemen hemen her açıdan değiniliyor. Kitapta sadece bununla da sınırlı kalınmıyor, arka plânda Çekoslavakya’nın çalkantılı siyasî geçmişine de göz atılıyor.

Kitabın Bölümleri

  1. Ağırlık ve Hafiflik
  2. Ruh ve Beden
  3. Yanlış Anlaşılan Sözcükler
  4. Ruh ve Beden
  5. Ağırlık ve Hafiflik
  6. Büyük Yürüyüş
  7. Karenin’in Gülümseyişi

Filmi

Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği (The Unbearable Lightness of Being) 1988 yılında Philip Kaufman tarafından sinemaya uyarlandı. Oyuncular şunlardı:

Daniel Day-Lewis (Tomas)

Juliette Binoche (Tereza)

Lena Olin (Sabina)

Derek de Lint (Franz)…

Filmin Konusu: Tomas, 1960 yılların Çekoslavakya’sında hem doktor hem de kadınlara düşkün birisidir. Sürekli kitap okuyan Tereza’ya tutulmuş apolitik bir adamdır. Bazen aşığı Sabina ile zaman geçirir bazen de başkalarıyla. Tereza  ise Tomas’ın aksine bir kişiye bağlanma ihtiyacındadır. Bir kere Tomas gibi olmayı denemiş ama bundan mutlu olmamıştır. Derken 1968 yılında Sovyet tankları Prag’ı işgal eder ve kitaptaki herkesin hayatı birden değişir.

Kitaptan Alıntılar

  • İlk ihanet onarılmazdır. Başka ihanetlerden oluşan bir zinciri harekete geçirir ve bunlardan her biri bizi ilk ihanetimizden uzaklara, daha uzaklara götürür.
  • Güçlüler güçsüzleri incitemeyecek kadar güçsüz olunca, güçsüzler çekip gidecek kadar güçlü olmak zorundaydılar.
  • İnsan zamanı bir döngü izlemiyor; onun yerine dümdüz bir çizgide ileriye doğru gidiyor. İnsan bu yüzden mutlu olamıyor; mutluluk yinelenmeye duyulan özlemdir.
  • Gerçek insan iyiliği, ancak karşısındaki güçsüz bir yaratıksa bütün saflığı ile, özgürce ortaya çıkarabilir. İnsan soyunun gerçek ahlakî sınavı, temel sınavı (iyice derinlere gömülmüş, gözlerden uzak sınavı) onun merhametine bırakılmışlara davranışında gizlidir: Hayvanlara.
  • Tanrı’nın insana hayvanlar üzerinde egemenlik kurma iznini verip vermediği pek belli değil. Daha akla yakın olanı, insanın inekle at üzerinde kurduğu egemenliği kutsasın diye Tanrı’yı yaratmış olması. Evet, bir geyiği ya da ineği öldürme hakkı insanoğlunun üzerinde görüş birliğine vardığı tek şey, en kanlı savaşlar sırasında bile.
  • Hepimizin, bakışlarını üzerimize dikecek birilerine gereksinimimiz var. Hangi tür bakışlar altında yaşamak istediğimize göre dört kategoriye ayrılabiliriz.

1)Sayısız anonim göz (kamuoyu gözleri) gereksinimindekiler

2)Bir sürü tanıdık göz tarafından seyredilenler

3)Sürekli sevdikleri insanın gözü önünde olmak isteyenler

4)Var olmayan kişilerin düşsel gözlerinde yaşayanlar

  • Bir solcuyu solcu yapan, şu ya da bu kuram değil, herhangi bir kuramı Büyük Yürüyüş denen kitsch’e yedirebilme yeteneğidir.
  • Einmal ist keinmal: Bir kere olan şey hiç olmamış demektir.
  • Suçlananlar cevap verdi: “Bilemedik! Aldatıldık! Bizler gerçekten inananlardandık! Yüreklerimizin derinliklerinde bizler masumuz!” Sonunda tartışma gelip tek soruya dayandı: Gerçekten bilememişler miydi, yoksa öyleymiş gibi mi yapıyorlardı yalnızca? Sizin “bilmemeniz” sonucu bu ülke özgürlüğünü kaybetti, daha da yüzyıllarca kazanamayacak belki, hâlâ kalkmış kendinizi suçlu bulmadığınızı nasıl söyleyebiliyorsunuz?
  • Mezarlık, kendini beğenmişliğin taşa dönüşmüş hâliydi. Ölünce akıllanacaklarına, mezarlık sakinleri yaşadıkları zamankinden daha da ahmaklaşmışlardı.
  • Kadınlar, biri güzel biri çirkin çiftler hâlinde dolaşırlar. Çirkin güzele üşüşenlerden pay, güzelse kontrast peşindedir.

Milan Kundera

1 Nisan 1929’da Çekoslavakya’da doğdu. Yazarlık mesleğinin yanında müzik ve sinemayla da uğraşmıştı. Yıllarca siyasî baskılara maruz kalan Kundera çareyi Fransa’ya göç etmekte buldu. 1981 yılında Fransa vatandaşlığına geçti. Zaten bundan 2 yıl önce Çekoslavak hükümeti, Kundera’nın yazdığı “Gülüşün ve Unutuşun” kitabı yüzünden vatandaşlıktan çıkartmıştı.

Kaynak: Hilal ALTUN Kitaplığı

Bir Cevap Yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.