Gurbet Kuşları; Bir Kültürel Şok Hikayesi

Orhan Kemal ve Halit Refiğ’in senaryosunu beraber yazdıkları “Gurbet Kuşları”, Türk sinema tarihinin toplumsal sorunlarını yansıtan önemli filmlerinden bir tanesidir. 1964 yılında çekilen filmde Halit Refiğ toplumsal sorunlara yönelmiş, köyden kente göçlerin hızla arttığı dönemlerde göç eden insanların yaşadığı kültürel şok ve değişimi başarıyla işlemiştir. Gaziantep’ten İstanbul’a göçen bir aileyi konu alan filmin başrollerinde Tanju Gürsu, Filiz Akın, Özden Çelik, Pervin Par ve Cüneyt Arkın rol almıştır. Cüneyt Arkın’ın yıldızının parladığı film olan Gurbet Kuşları, Halit Refiğ’e Altın Portakal’ı kazandıran yegane filmi olmuştur.

Gurbet Kuşları Filmi - Halit Refiğ
Gurbet Kuşları- 1964

Gurbet Kuşları Uçuyor…

İstanbul’a göçen Gurbet Kuşları, ilk adımlarıyla beraber hayret, sevinç ve korkuyu bir arada yaşarlar. İş kurmak için yer satın almaya çalışan Gurbet Kuşları dolandırılınca plânlar değişir. Babaları ufak bir araç tamirhanesi kiralayarak ortanca oğlu Selim (Cüneyt Arkın) ile çalışmaya başlar. Büyük oğlu Murat (Tanju Gürsu) taksicilik yapmaya başlar ve oldukça başarılı olur. En küçük oğlu Kemal (Özden Çelik) ise tıp ihtisası yapıyordur. Her şey yolunda gibi gözükse de Selim ve Murat kadınların peşinde, Kemal ise ait olduğu ailenin bir parçası değilmişcesine kendini farklı tanıttığı bir yaşam sürer. Fakat en büyük bedeli ödeyen ailenin en küçük kızı olan Fatma olur. Mahallelerin de abla dediği bir kadınla beraber partilere ve eğlencelere giden Fatma kısa bir süre sonra evden ayrılır. Kendileri kadın peşinde koşarken Fatma’nın evden ayrılmasını hazmedemeyen iki ağabeyi ona hayatı zindan eder. Herkes kendi derdine düşerken aile bireylerinin birbirleriyle olan bağları zayıflar.

Tanju Gürsu - Pervin Par
Gurbet Kuşları – Tanju Gürsu ve Pervin Par

Film İçinde İstikrarlı Bir Karakter; Haybeci

Haybeci - Hüseyin Baradan
Haybeci – Hüseyin Baradan

Filmin en başından sonuna kadar göç macerasını ara ara izlediğimiz bir karakter olan Haybeci, köylü kurnazı ve uyanık biridir. Lakabından da anlaşılacağı gibi herşeyi bedavaya getiren bu karekter, adım adım işlerini büyüterek yoluna devam eder. Sürekli olarak karakterlerimizle karşılaşan haybeci her karşılaşıldığında farklı bir iş yapar. Kiminin  kaybettiği kiminin kazandığı şehir hayatında Haybeci kazanan taraftadır.

Gurbet Kuşları - Özden Çelik ve Filiz Akın
Gurbet Kuşları – Özden Çelik ve Filiz Akın

İzlenmesi Gereken Filmin Özel Yönleri

Konu olarak oldukça ilgi çekici olan filmin örneklerini bugün bile sokaklarda görebilirsiniz. Köyden kente göçlerin yanı sıra başka ülkelerden de göç alan ülkemizde buna benzer kültürel şok hikayeleri her gün yaşanmaktadır. Filmin içerisinde ekonomik, sosyal ve kültürel alanda yaşanan değişiklerin bir kısmını günümüzde görmek mümkündür. Halit Refiğ’in bu baş yapıtı izlenmesi gereken, içimizden bir film. Şehirde yaşayanlar olarak çoğumuzun bir zamanlar şehirlere göçtüğünü, fazla değil bir yüzyıl önce çiftçilik yaparak hayatlarımızı kazandığımızı da unutmamak gerekir.

Bir Cevap Yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.